Önce bunu okumak işinizi kolaylaştırır:
Avrupa Birliği'nin, kendi sınırına giren bazı ürünlerin üretiminde havaya salınan karbonun karşılığını ithalatçıdan istemesi. Amaç, AB içindeki üreticiyle dışındaki üreticiyi aynı karbon maliyetine tabi tutmak.
AB'ye ithal edilen belirli ürünlerin üretiminde ortaya çıkan gömülü emisyon miktarını ölçülebilir kılan ve buna karşılık gelen sayıda sertifikanın teslim edilmesini gerektiren düzenleme. Kapsam, tüzüğün Ek I listesindeki çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ürün grubudur; kapsam ürün bazında CN/GTİP koduyla belirlenir. Yükümlülüğün muhatabı AB'de yerleşik yetkili beyan sahibi (ithalatçı ya da dolaylı gümrük temsilcisi) olup, Türkiye'deki üreticinin rolü emisyon verisini üretmek ve alıcıya iletmektir. Gömülü emisyon md.7/2 uyarınca ya gerçek emisyonlara ya da varsayılan değerlere göre belirlenir; bu seçim yalnız doğrulama masrafını değil karbon fiyatı mahsubunu da etkilediği için bir MALİYET KARŞILAŞTIRMASI gerektirir. Gerçek emisyon yolunda akredite doğrulayıcıyla doğrulama aranır (md.8/1) ve fiilen ödenmiş karbon fiyatı gerçek tutarıyla düşülebilir (md.9/1-3), ancak bilgilerin bağımsız bir kişi tarafından belgelendirilmesi istenir (md.9/2); varsayılan değer yolunda akredite doğrulama aranmaz, buna karşılık EK IV/4.1 değerlerinde bir İLAVE (mark-up) uygulanır ve mahsup yalnızca yıllık varsayılan karbon fiyatlarına atıfla istenebilir (md.9/4). Teslim edilecek sertifika sayısı, AB AB Emisyon Ticaret Sistemi ücretsiz tahsisatını yansıtan düzeltme (md.31) ve md.9 indirimi kadar azalır; belirli bir kütlenin altında kalan ithalatçılar için md.2a ile de minimis muafiyeti getirilmiştir ve muafiyet elektrik ile hidrojene uygulanmaz. Mekanizmanın gerekçesi karbon sızıntısı riskini azaltmaktır; mekanizma bir vergi değildir ve ayrım için karbon vergisi terimine bakılır.
Aynı kavramın diğer adları: sınırda karbon düzenleme mekanizması · Carbon Border Adjustment Mechanism · sınırda karbon vergisi · karbon sınır düzenlemesi
Mevzuat dayanağı
Bu kavrama bağlı kritik tarihler
- 01.01.2026Dönem başlangıcıCBAM kesin döneminin başlangıcıKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
- 01.01.2026YürürlükCBAM yıllık kütle eşiği (de minimis muafiyeti) — 50 tonKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
- 01.02.2027Dönem başlangıcı CBAM sertifikalarının satışa açılmasıKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
- 30.09.2027Son tarih 2026 ithalatı için ilk yıllık CBAM beyanı ve sertifika teslimiKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
- 31.03.2027Periyodik Çeyrek sonlarında en az %50 CBAM sertifikası bulundurma yükümlülüğüKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
İlgili kavramlar
Kaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) — (AB) 2023/956 sayılı CBAM Tüzüğü — (AB) 2025/2083 ile değişik konsolide metin (02023R0956, 20/10/2025) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Avrupa Komisyonu — Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) Questions and Answers, son güncelleme 27/5/2026 · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Avrupa Komisyonu — CBAM definitive regime · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 28.08.2026