İçeriğe atla
Bugün yürürlükteTürkiye Emisyon Ticaret Sistemi Yönetmeliğinin yürürlüğe girmesi · Omnibus I Direktifinin yürürlüğe girmesi · TSRS uygulama kapsamı eşik değerlerinin yeniden belirlenmesi — kritik tarihlerin tamamı
izsiad.org.tr

Sözlük

sınırda karbon düzenleme mekanizması

Carbon Border Adjustment MechanismCBAM · SKDMRegülasyon ve uyum

Önce bunu okumak işinizi kolaylaştırır:

Avrupa Birliği'nin, kendi sınırına giren bazı ürünlerin üretiminde havaya salınan karbonun karşılığını ithalatçıdan istemesi. Amaç, AB içindeki üreticiyle dışındaki üreticiyi aynı karbon maliyetine tabi tutmak.

AB'ye ithal edilen belirli ürünlerin üretiminde ortaya çıkan gömülü emisyon miktarını ölçülebilir kılan ve buna karşılık gelen sayıda sertifikanın teslim edilmesini gerektiren düzenleme. Kapsam, tüzüğün Ek I listesindeki çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, elektrik ve hidrojen ürün grubudur; kapsam ürün bazında CN/GTİP koduyla belirlenir. Yükümlülüğün muhatabı AB'de yerleşik yetkili beyan sahibi (ithalatçı ya da dolaylı gümrük temsilcisi) olup, Türkiye'deki üreticinin rolü emisyon verisini üretmek ve alıcıya iletmektir. Gömülü emisyon md.7/2 uyarınca ya gerçek emisyonlara ya da varsayılan değerlere göre belirlenir; bu seçim yalnız doğrulama masrafını değil karbon fiyatı mahsubunu da etkilediği için bir MALİYET KARŞILAŞTIRMASI gerektirir. Gerçek emisyon yolunda akredite doğrulayıcıyla doğrulama aranır (md.8/1) ve fiilen ödenmiş karbon fiyatı gerçek tutarıyla düşülebilir (md.9/1-3), ancak bilgilerin bağımsız bir kişi tarafından belgelendirilmesi istenir (md.9/2); varsayılan değer yolunda akredite doğrulama aranmaz, buna karşılık EK IV/4.1 değerlerinde bir İLAVE (mark-up) uygulanır ve mahsup yalnızca yıllık varsayılan karbon fiyatlarına atıfla istenebilir (md.9/4). Teslim edilecek sertifika sayısı, AB AB Emisyon Ticaret Sistemi ücretsiz tahsisatını yansıtan düzeltme (md.31) ve md.9 indirimi kadar azalır; belirli bir kütlenin altında kalan ithalatçılar için md.2a ile de minimis muafiyeti getirilmiştir ve muafiyet elektrik ile hidrojene uygulanmaz. Mekanizmanın gerekçesi karbon sızıntısı riskini azaltmaktır; mekanizma bir vergi değildir ve ayrım için karbon vergisi terimine bakılır.

Aynı kavramın diğer adları: sınırda karbon düzenleme mekanizması · Carbon Border Adjustment Mechanism · sınırda karbon vergisi · karbon sınır düzenlemesi

Roller: dış ticaret · üretim/kalite · mali işler · üst yönetim

Mevzuat dayanağı

Bu kavrama bağlı kritik tarihler

İlgili kavramlar

Kaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) — (AB) 2023/956 sayılı CBAM Tüzüğü — (AB) 2025/2083 ile değişik konsolide metin (02023R0956, 20/10/2025) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Avrupa Komisyonu — Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) Questions and Answers, son güncelleme 27/5/2026 · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Avrupa Komisyonu — CBAM definitive regime · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 28.08.2026

Sözlüğün tamamına dön · bu kavram sizi ilgilendiriyor mu

Bu sayfadaki bilgiler kamuya açık resmî kaynaklardan derlenmiş, bilgilendirme amaçlı özetlerdir; hukuki mütalaa, mali danışmanlık veya yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz. Bağlayıcı yorum için ilgili kurumun resmî kaynağına ve kendi hukuk müşavirinize başvurunuz. — https://yesildonusum.izsiad.org.tr/sozluk/skdm-cbam/