Yöntem
Karbon ayak izi nasıl hesaplanır
Bu içerik hakkında
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır, bağlayıcı bir yorum ya da danışmanlık hizmeti değildir. Kapsam ve yükümlülük değerlendirmesi için resmî kaynak ile ilgili kurum esastır; hukuki değerlendirme için hukuk müşaviri ile görüşülmesi gerekir.
Bu bölüm hesabı yapmaz; hesabın nasıl kurulduğunu gösterir. Hangi veriyle başlandığı, hangi standarda göre hesaplandığı, kalemlerin hangi kapsama yazıldığı, kimin hesapladığı, kimin doğruladığı, ne kadar sürdüğü ve hangi destek başlıklarının bu işi kapsadığı yedi adımda incelenir. Amaç, bir işletmenin süreci kendi içinde planlayabilmesi ve dışarıdan hizmet alacaksa neyi sorduğunu bilerek almasıdır.
Sınırlar
Bu bölüm ne değildir
- Bir hesap makinesi değildir. Bu sayfada sayı girip sonuç üreten bir araç bulunmaz: emisyon faktörü seçimi metodolojik bir karardır ve İZSİAD bu kararı işletme adına vermez.
- Bir danışmanlık teklifi değildir. İZSİAD hesap ya da doğrulama hizmeti vermez, danışman dizini tutmaz, firma önermez; doğrulayıcı kuruluş için kurumun kendi resmî kaydına yönlendirir.
- Bağlayıcı bir metodoloji rehberi değildir. Yöntemin bağlayıcı kaynağı ilgili standart metni ile Avrupa Komisyonunun ve yetkili ulusal kurumların kendi rehberleridir; burada yalnız bu kaynaklara giden yol tarif edilir.
- Süre ifadeleri bir taahhüt ya da ölçüt değildir; işlerin birbirine olan bağımlılığını göstermek için verilmiştir.
- Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; bağlayıcı yorum için ilgili kurum ya da hukuk müşaviri ile görüşülmesi gerekir.
1. Hangi veriyle başlanır: faturaların, sayaçların ve servis kayıtlarının bir araya gelmesi
Hesabın tamamı ölçülmüş tüketim ve üretim sayılarına dayanır. İlk iş, bu sayıların tek bir tabloda ve tüm kalemler için aynı döneme ait olarak toplanmasıdır.
Ne yapılır
- Elektrik tüketimi kilovatsaat cinsinden, tesis ve sayaç bazında toplanır; hesaba giren büyüklük ödenen tutar değil tüketilen miktardır.
- Doğal gaz tüketimi standart metreküp cinsinden alınır; faturada düzeltilmiş hacim ile ısıl değer ayrı ayrı yer aldığı için ikisi birlikte kaydedilir.
- Sıvı ve katı yakıtlar (motorin, fuel oil, LPG, kömür) satın alma ve stok kayıtlarından litre, kilogram ya da ton cinsinden çıkarılır; tüketim, dönem başı ve dönem sonu stok farkıyla birlikte belirlenir.
- Soğutucu akışkan dolumları bakım ve servis formlarından derlenir: hangi cihaza, hangi gaz tipiyle, kaç kilogram dolum yapıldığı. Bu kalem ilk envanterlerde en sık gözden kaçan kalemdir; oysa verisi çoğunlukla bakım dosyasında hazır durur.
- Satın alınan buhar, sıcak su ya da soğutma enerjisi varsa tedarikçi faturasından enerji miktarı olarak alınır.
- Üretim miktarı ürün grubu bazında toplanır; ürün başına emisyon soruluyorsa bu sayı hesabın paydasını oluşturur.
- Dönem seçimi tek başına bir karardır: kesintisiz on iki aylık bir dönem seçilir ve tüm kalemler aynı döneme çekilir. Farklı dönemleri karıştıran tablo sonradan yeniden kurulur.
- Her kalemin kaynak belgesi (fatura, sayaç okuma, tartım fişi, servis formu) kayıt numarasıyla saklanır; doğrulama aşamasında istenen tam olarak bu izlenebilirliktir.
- Kim yapar
- Veriyi tesis tarafı üretir: enerji ya da bakım sorumlusu, üretim planlama ve fatura arşivini tutan mali işler. Genellikle bir kişi derlemeyi üstlenir, kalemleri ilgili birimlerden ister.
- Süre
- Süreyi hesap değil derleme belirler: kayıt düzeni kurulu bir tesiste hafta ölçeğinde, fatura ve servis arşivi dağınıksa ay ölçeğinde bir iştir.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Kaynak: T.C. Ticaret Bakanlığı (Avrupa Komisyonu rehberinin Türkçe çevirisi) — AB dışındaki tesis operatörleri için SKDM uygulamasına ilişkin Avrupa Komisyonu rehberinin Türkçe çevirisi · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
EFRAG (Avrupa Komisyonu görevlendirmesiyle) — KOBİ'ler için Gönüllü Sürdürülebilirlik Raporlama Standardı (VSME) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
2. Hangi standarda göre: kuruluş ayak izi mi, ürün ayak izi mi
Aynı veriden iki ayrı hesap çıkar. Bir kuruluşun yıllık toplam salımı ile bir ürünün birim başına salımı farklı sorulardır ve farklı standart metinlerine dayanır. Hangi sorunun sorulduğu belirlenmeden toplanan veri çoğu kez ikinci kez toplanır.
Ne yapılır
- Talebin kuruluş düzeyinde mi ürün düzeyinde mi olduğu netleştirilir: finansal kurumlar ve raporlama talepleri genellikle kuruluş düzeyini, AB'li alıcı ve gümrük süreçleri ürün düzeyini sorar.
- Kuruluş düzeyi hesabın yaygın yöntem çerçevesi GHG Protocol Kurumsal Standardıdır; ISO 14064-1 aynı düzeyi belgelendirmeye dönük şart metni olarak ele alır. İkisi birbirini dışlamaz, çoğunlukla birlikte atıf alır.
- Ürün düzeyi hesap için atıf yapılan standart ISO 14067'dir; kapsamı, ürünün karbon ayak izinin nicelendirilmesine ilişkin gerekliliklerdir.
- Sınırda karbon düzenleme mekanizmasının ilgilendiği büyüklük ürün başına gömülü emisyondur. Bu hesabın sistem sınırları mekanizmanın kendi sektörel rehberlerinde tanımlıdır; kuruluş düzeyi bir ayak izi raporu bunun yerine geçmez.
- Standart metinleri telif kapsamındadır; numarası, başlığı ve kapsamı üzerinden çalışılır, metnin kendisi ilgili kuruluştan edinilir.
- Karar yazıya geçirilir: hangi standart, hangi dönem, hangi tesisler, hangi emisyon faktörü seti ve sürümü. Sonraki yılın hesabı ancak bu notla karşılaştırılabilir olur.
- Kim yapar
- Bu bir yöntem kararıdır; teknik ekip ile talebi getiren birim (dış ticaret ya da mali işler) birlikte verir. Karar yazılı olmadığında veri iki kez toplanır.
- Süre
- Talep sahibinden yazılı yanıt geldikten sonra gün ölçeğinde bir karardır; yanıt beklenirken birinci adımdaki derleme durmaz.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Kaynak: World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) — ISO 14064-1:2018 — Sera gazları: kuruluş düzeyinde nicelendirme ve raporlama · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) — ISO 14067:2018 — Sera gazları: ürünlerin karbon ayak izi · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
3. Kapsam 1-2-3 ayrımı pratikte: hangi kalem nereye yazılır
Kapsam ayrımı bir sınıflandırma alışkanlığıdır; aynı kalemin iki yere yazılmasını ve bir kalemin hiç yazılmamasını engeller. Ayrımın pratikteki karşılığı, birinci adımda toplanan her satırın tek bir kapsama yerleşmesidir.
Ne yapılır
- Kapsam 1, tesisin kendi sınırları içindeki doğrudan salımdır: yakılan yakıtlar, üretim süreci salımları, şirkete ait araçlar ve soğutucu akışkan kaçakları buraya yazılır.
- Kapsam 2, satın alınan enerjinin dolaylı salımıdır: şebekeden alınan elektrik ile satın alınan buhar, ısı ve soğutma. Çatıdaki kendi üretiminizden öz tüketime giden kısım bu kalemi azaltan bir etken olarak ayrı gösterilir.
- Kapsam 3, değer zincirinin geri kalanıdır: satın alınan hammadde ve hizmetler, nakliye, atık, personel ulaşımı, ürünün kullanım ve ömür sonu aşaması. GHG Protocol bu alanı on beş kategoriye ayırır.
- Zincirdeki yerin görünür hâle geldiği nokta budur: bir tedarikçinin Kapsam 1 ve 2 verisi, alıcının Kapsam 3 kategorilerinden birine girdi olur. Alıcıdan gelen veri talebinin kaynağı çoğu kez bu ilişkidir.
- Sınırda karbon düzenleme mekanizması bakımından ayrım birebir örtüşmez: gömülü emisyon, doğrudan emisyonları ve tanımlı koşullarda dolaylı emisyonları kapsar; sınırlar ürün grubu bazında mekanizmanın rehberinde tanımlanır.
- İlk envanterde genellikle Kapsam 1 ve 2 ile başlanır; Kapsam 3 kategori önceliklendirmesi yapılarak aşamalı kurulur, tamamı ilk yılda hedeflenmez.
- Kim yapar
- Sınıflandırmayı hesabı kuran ekip yapar; kalemlerin hangi kapsama girdiği konusunda tereddüt varsa yöntem notuna gerekçesiyle yazılır.
- Süre
- Birinci adımdaki tablo hazırsa sınıflandırma gün ölçeğinde bir iştir; Kapsam 3 kategorilerinin taranması bundan belirgin biçimde uzundur.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Kaynak: World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Değer Zinciri (Kapsam 3) Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Avrupa Komisyonu — Vergilendirme ve Gümrük Birliği Genel Müdürlüğü — CBAM legislation and guidance (tesis operatörü ve sektör rehberleri) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
4. Hesabı kim yapar: iç ekip ile dış uzmanlık arasındaki ayrım
Hesabı yapan taraf ile veriyi üreten taraf aynı olabilir; doğrulayan taraf olamaz. İç ekiple yürütmenin koşulu veri sahipliği, dış uzmanlığın gerekçesi ise yöntem karmaşıklığıdır.
Ne yapılır
- İç ekiple yürütmenin ön koşulu erişimdir: enerji, bakım, üretim ve satın alma kayıtlarına ulaşan bir kişi işi taşıyabilir. Yöntem tarafı okunarak öğrenilebilir, veri tarafı dışarıdan öğrenilemez.
- Dış uzmanlık genellikle üç durumda gündeme gelir: ürün bazlı hesap isteniyorsa, üretimde yakıt yakımı dışında süreç salımı varsa, hesap doğrulamaya sunulacaksa.
- İZSİAD danışman dizini tutmaz ve firma önermez. Hizmet alınacaksa kuruluşun akreditasyon ve belgelendirme kayıtları ile benzer sektörde yaptığı iş sorulur.
- Hizmet alımının kapsamı sözleşmeye yazılır: hangi standart, hangi dönem, hangi tesisler, çıktı olarak hangi belge, ham verinin ve hesap dosyasının sahipliği kimde.
- Hesap dosyası kurumda kalacak biçimde teslim alınır; yalnız sonuç raporu teslim edilen bir işte ikinci yılın hesabı sıfırdan başlar.
- Hesabı hazırlayan taraf ile doğrulayan taraf ayrıdır; doğrulama kavramı bu ayrım üzerine kuruludur.
- Kim yapar
- Kapsam ve bütçe kararı olduğu için üst yönetim ile mali işler birlikte karar verir; işi taşıyan kişi teknik taraftan belirlenir.
- Süre
- İç ekiple ilk envanter çeyrek ölçeğinde bir çalışmadır; dış hizmet alımında teklif ve sözleşme aşaması bu sürenin başına eklenir.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Kaynak: Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) — ASİST — akredite kuruluş arama sistemi (sera gazı doğrulayıcıları dâhil) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) — ISO 14064-1:2018 — Sera gazları: kuruluş düzeyinde nicelendirme ve raporlama · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
5. Kim doğrular ve doğrulama hangi durumda aranır
Doğrulama, beyan edilen sayının bağımsız bir kuruluş tarafından incelenmesidir. Her hesapta aranmaz. Hangi durumda arandığını bilmek, maliyeti baştan öngörülebilir kılan en somut bilgidir. Doğrulamanın aranmadığı yol bedava değildir: varsayılan değerlerde EK IV/4.1 uyarınca bir ilave (mark-up) uygulanır ve md.9/4 gereği karbon fiyatı mahsubu yalnız yıllık varsayılan fiyatlara atıfla istenebilir. Bu nedenle karar, doğrulama masrafı ile ilaveli emisyon ve kısıtlı mahsup arasındaki karşılaştırmadır.
Ne yapılır
- Türkiye'de sera gazı doğrulayıcı kuruluşların akreditasyonu TÜRKAK tarafından verilir. Bir kuruluşun akredite olup olmadığı ve akreditasyon kapsamı, kurumun kendi arama sisteminden sorgulanır; İZSİAD ayrı bir liste tutmaz, tarafsız resmî kayda yönlendirir.
- Sınırda karbon düzenleme mekanizmasında kritik ayrım şudur: konsolide tüzük metni, elektrik dışındaki ürünlerde gömülü emisyonun gerçek emisyonlara göre ya da Komisyonun yöntemine uygun varsayılan değerlere göre belirlenebileceğini düzenler (md.7/2).
- Akredite doğrulayıcı tarafından doğrulama, yalnızca gömülü emisyonun gerçek emisyonlar esas alınarak belirlendiği durumda aranır (md.8/1). Varsayılan değer kullanıldığında akredite doğrulama masrafı doğmaz.
- Buna karşılık varsayılan değer yöntemi bir artırım (mark-up) içerir; tüzüğün çeyreklik sertifika hükmü, artırımsız varsayılan değerleri ayrı bir hesap tabanı olarak tanımlar. İki yol arasındaki seçim, ürün, hacim ve alıcı ilişkisine bağlı ticari bir değerlendirmedir.
- Ulusal emisyon ticareti kapsamındaki tesisler için doğrulama ayrı bir zincire tabidir: izleme metodoloji planı onaya sunulur, yıllık emisyon raporu atanmış doğrulayıcı kuruluşlarca doğrulanır (Yönetmelik md.30).
- Doğrulamaya hazırlık, yeni bir belge üretmek değil mevcut kayıtları izlenebilir hâle getirmektir: hesap tablosundaki her sayının bir kaynak belgeye bağlanabilmesi ve yöntem notunun yazılı olması.
- Kim yapar
- Doğrulamayı akredite bir kuruluş yapar; firmanın işi doğrulanabilir bir dosya hazırlamak ve kaynak kayıtlarını erişilebilir tutmaktır. Ayrım önemlidir: md.8 uyarınca gömülü emisyonu doğrulayan akredite doğrulayıcı ile md.9/2 uyarınca ödenmiş karbon fiyatını belgelendiren bağımsız kişi aynı rol değildir.
- Süre
- Doğrulama sözleşmesi kurulduktan sonra masa başı ve saha incelemesi hafta ölçeğinde yürür; süreyi uzatan ana kalem hazırlık dosyasındaki boşluklardır.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Bu adıma bağlı kritik tarihler
Kaynak: Avrupa Parlamentosu ve Konseyi (EUR-Lex) — (AB) 2023/956 sayılı CBAM Tüzüğü — konsolide metin · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) — ASİST — akredite kuruluş arama sistemi (sera gazı doğrulayıcıları dâhil) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
e-Devlet Kapısı / Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) — Türk Akreditasyon Kurumu — Akredite Kuruluş Arama · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 28.08.2026
6. Ne kadar sürer, veri nerede boşluk verir, neden her yıl yenilenir
İlk envanter en uzun olanıdır ve süreyi belirleyen hesabın kendisi değil veri derlemedir. Boşlukların nerede çıktığı önceden biliniyorsa süre kısalır.
Ne yapılır
- Veri boşluğu en sık üç yerde çıkar: soğutucu akışkan servis kayıtları, birden fazla sayaçla beslenen ortak alanların tüketim dağıtımı, dönem başı ve sonu yakıt stoku.
- Boşluk kapatılamıyorsa yerine sayı üretilmez; yöntem notuna yazılır: hangi kalemin verisi yok, yerine ne kullanıldı, belirsizlik nereden geliyor. Veri yokluğu sıfır anlamına gelmez.
- Kalemlerin hangi birimde ölçüldüğü baştan sabitlenir; birim karışıklığı ilk envanterde en sık rastlanan hata kaynağıdır.
- İkinci yılın hesabı ilkinin bir kesri kadar sürer. Asıl kazanç hesapta değil, kurulan kayıt düzeninde ve veri sahiplerinin belirlenmiş olmasındadır.
- Hesap her yıl yenilenir. Emisyon faktörleri, özellikle şebeke elektriği faktörü, yıla göre değişir; geçmiş yıl hesapları geriye dönük değiştirilmez, kullanılan faktörün sürümüyle birlikte saklanır.
- Sonuç tek bir sayı olarak dolaşıma girmez: hangi standart, hangi dönem, hangi sınır ve hangi faktör setiyle üretildiği künyesiyle birlikte paylaşılır.
- Enerji yönetim sistemi kurulu bir tesiste veri derleme belirgin biçimde kısalır; ölçüm düzeni zaten kurulmuş olur.
- Kim yapar
- Yıllık tekrarın sahibi belirlenmiş bir kişi olur; sahibi olmayan hesap ikinci yıl yeniden sıfırdan kurulur.
- Süre
- İlk envanter çeyrek ölçeğinde bir çalışmadır ve dağınık arşivde uzar; tekrar eden yıllarda hafta ölçeğine iner. Bu ifadeler işlerin bağımlılığını gösterir, bir ölçüt değildir.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Kaynak: World Resources Institute ve World Business Council for Sustainable Development — GHG Protocol Kurumsal Muhasebe ve Raporlama Standardı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Uluslararası Standardizasyon Örgütü (ISO) — ISO 14064-1:2018 — Sera gazları: kuruluş düzeyinde nicelendirme ve raporlama · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
T.C. Ticaret Bakanlığı (Avrupa Komisyonu rehberinin Türkçe çevirisi) — AB dışındaki tesis operatörleri için SKDM uygulamasına ilişkin Avrupa Komisyonu rehberinin Türkçe çevirisi · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
7. Bu işin hangi kısmını destek programları karşılıyor
Hesabın kurulması, analiz ve danışmanlık kalemleri bazı programlarda yatırım desteğinden ayrı bir başlık olarak yer alır. Tutar, oran ve son tarihler destek kayıtlarında yaşar; buradaki iş, hangi başlığın hangi ihtiyaca denk geldiğini görmek.
Ne yapılır
- Analiz, etüt ve danışmanlık giderleri bazı programlarda ayrı bir destek kalemidir; makine-teçhizat yatırımı desteğiyle aynı başlık değildir.
- Bölgesel kalkınma ajansının teknik destek programları, hesabın kurulması gibi kısa süreli uzmanlık ve eğitim ihtiyacını karşılayabilen kalemler içerir.
- Enerji verimliliği tarafında etüt ve fizibilite ile verimlilik yatırımı ayrı kalemlerdir; ölçüm düzeninin kurulması ilk gruba yakındır.
- Yeşil teknoloji, ürün ya da süreç geliştirmeye dönük çalışmalar için ulusal çağrı programları bulunur. Bu programların bir bölümü kurumun kendi ifadesiyle geri ödemelidir; hibe ile geri ödemeli desteğin ayrımı başvurudan önce kayıttan okunur.
- Belge, sertifika ve test-analiz masrafları için ayrı bir destek başlığı bulunur; doğrulama ve belgelendirme giderleri bu başlıkla ilişkilidir.
- Programların açık, kapalı ya da beklemede olduğu ilgili destek kaydında görünür; başvurudan önce kurumun kendi sayfasından teyit edilir.
- Kim yapar
- Başvuru dosyasını mali işler ile teknik ekip birlikte hazırlar; başvuru öncesi kapsam kontrolü ilgili kurumun kendi çağrı metni üzerinden yapılır.
- Süre
- Çağrı bazlı programlarda takvimi kurum belirler; hesabın kurulması ile başvurunun hazırlanması genellikle birbirini bekletmeden yürütülebilir.
İlgili kavramlar
Okunacak kaynaklar
Bu adımla kesişen destekler
Kaynak: İZKA — İzmir Kalkınma Ajansı — 2025 Yılı Teknik Destek Programı · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
T.C. Ticaret Bakanlığı — İhracatta yeşil dönüşüme destek paketi (yeşil dönüşüm danışmanlık desteği) · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026
İlk doksan gün
Yedi adımın takvime yerleşmiş hâli
Aşağıdaki sıralama, yukarıdaki yedi adımın bir takvime yerleşmiş hâlidir. Bağlayıcı bir program değil, işlerin birbirine bağımlılığını gösteren bir sıralamadır; tesisin veri düzenine ve gelen talebin kapsamına göre değişir.
0-30 gün
- Talebin kaynağı ve kapsamı yazılı olarak netleştirilir: kim istiyor, hangi standarda göre, hangi dönem için, hangi formatta.
- Veri sahipleri belirlenir ve tek bir derleme tablosu kurulur: elektrik, doğal gaz, sıvı ve katı yakıt, soğutucu akışkan dolumu, satın alınan buhar veya ısı, üretim miktarı.
- Seçilen on iki aylık döneme ait faturalar, sayaç okumaları ve servis formları toplanır; bulunamayan kalemler eksik listesine yazılır.
- Hesabın kuruluş düzeyinde mi ürün düzeyinde mi kurulacağına karar verilir ve karar gerekçesiyle yazıya geçirilir.
31-60 gün
- Toplanan her satır Kapsam 1 ve Kapsam 2 içinde sınıflandırılır; tereddütlü kalemler gerekçesiyle işaretlenir.
- Kullanılacak emisyon faktörlerinin kaynağı ve sürümü kayda geçirilir.
- İlk hesap kurulur ve her sayının bir kaynak belgeye bağlanabilirliği kontrol edilir.
- Veri boşlukları ve belirsizlikler yöntem notuna yazılır; yerine sayı üretilmez.
- Dış uzmanlık ihtiyacı bu aşamada görünür hâle gelir; gerekiyorsa kapsamı yazılı olarak tanımlanır ve ilgili destek başlıkları incelenir.
61-90 gün
- Sonuç künyesiyle birlikte tek bir belgeye toplanır: standart, dönem, sınır, faktör seti.
- Talep sahibine iletilecek veri seti istenen formatta hazırlanır; paylaşılacak bilginin sınırı ticari çerçeveyle birlikte belirlenir.
- Doğrulama gerekip gerekmediği değerlendirilir; gerekiyorsa kuruluşun akreditasyonu TÜRKAK kaydından teyit edilerek görüşme yapılır.
- Kayıt düzeni kalıcı hâle getirilir: hangi veriyi kim, hangi sıklıkta ve nereye girecek.
- Kapsam 3 tarafında hangi kategorilerle başlanacağı önceliklendirilir; tamamı bu dönemde hedeflenmez.
Doğrudan ihracatçıda ağırlık merkezi ürün bazlı hesap ve alıcıyla format mutabakatıdır; tesisin sicile kaydı ile doğrulama ihtiyacı üçüncü dilimde değerlendirilir, çünkü doğrulama yalnızca gerçek emisyon değerleri esas alındığında aranır.
Dolaylı tedarikçide ilk dilimin en belirleyici işi talebin dayanağını yazılı olarak öğrenmektir; paylaşılacak verinin kapsamı düzenlemeden değil ticari sözleşmeden doğar.
Kapsam dışı olup AB müşterisi bulunan profilde hesap genellikle kuruluş düzeyinde ve gönüllü KOBİ standardı ölçeğinde kurulur; ürün bazlı hesap ile akredite doğrulama bu profilde çoğunlukla gündeme gelmez. İkinci dilim, alıcıdan gelen geniş soru listesini bu ölçeğe indirmek için kullanılır.
Kaynak: bu sıralama yukarıdaki yedi adımın künyeli
kaynaklarına dayanır; bağlayıcı bir program değildir.