Havaya gaz salmanın bir bedeli olması ilkesi. Devletler bunu ya salıma doğrudan bir bedel koyarak ya da salım hakkının alınıp satıldığı bir sistem kurarak uygular.
İki temel araç vardır: salımın birimi üzerinden alınan bir vergi (karbon vergisi) ve toplam salıma bir üst sınır konulup hakların piyasada alınıp satıldığı ticaret sistemi (AB Emisyon Ticaret Sistemi, Türkiye Emisyon Ticaret Sistemi). İkinci modelde fiyat devlet tarafından belirlenmez, arz ve talep içinde oluşur ve dağıtılan haklar tahsisat adını taşır. Kamuoyunda her iki araç birlikte 'karbon vergisi' diye anılır; oysa vergi ile hak ticareti farklı işleyen, farklı maliyet öngörülebilirliği olan araçlardır. Sınır düzenlemeleri de bu mantığa dayanır: sınırda karbon düzenleme mekanizması, ithal ürünün üretildiği yerde ödenmemiş karbon bedelini AB sınırında eşitlemeyi amaçlar.
Aynı kavramın diğer adları: karbon fiyatlandırması · carbon pricing · karbona fiyat verilmesi
Bu kavrama bağlı kritik tarihler
- 01.01.2026Dönem başlangıcıCBAM kesin döneminin başlangıcıKaynak: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi (EUR-Lex) · erişim 28.08.2026
- 01.01.2026Dönem başlangıcıTürkiye ETS pilot uygulama döneminin başlangıcıKaynak: İklim Değişikliği Başkanlığı · erişim 28.08.2026
- 31.12.2030Hedef yılı AB 2030 iklim hedefi: 1990'a göre en az %55 net azaltımKaynak: Avrupa Komisyonu · erişim 27.08.2026
İlgili kavramlar
Kaynak: Dünya Bankası — Carbon Pricing Dashboard · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A
Dünya Bankası — State and Trends of Carbon Pricing · erişim 27.08.2026 · güven kademesi A · son doğrulama 27.08.2026